پرویز مشکاتیان فصلی ناتمام در موسیقی ایران

امروز هم گذشت. با اندوهی در دل با غم از دست دادن هنرمندی مانند پرویز مشکاتیان بسیاری از هنرمندان و هنردوستان در این وداع ابدی حضور داشتند. جای بسیاری از هنرمندان در این وداع خالی بود. در چهره کسانی که به سخنان یاران پرویز مشکاتیان گوش سپرده بودند بهتی همراه با ناباوری نهفته بود. انبوه جمعیت در پشت دربهای تالار وحدت ایستاده بودند. جایی که ظاهراً بنا بر رسم معمول دیگر جای اجرای کنسرتهای موسیقی نیست و بیشتر به محل تجمع و تشیع جنازه هنرمندان تبدیل شده است.

صد هزاران گل شکفت و بانگ مرغی برنخاست           عندلیبان را چه پیش آمد هزاران را چه شد

این بیت از غزل حافظ که بارها و بارها در بیداد پرویز مشکاتیان شنیده بودم در ذهنم تکرار میشد. به تنهایی تاریخی هنرمندان اندیشیدم. و باز در ذهنم دوباره نواخت:

لعلی از کان مروت بر نیامد سالهاست                       تابش خورشید و سعی باد و باران را چه شد

اندیشیدم که پرویز مشکاتیان اولین کسی نبود که در عزلت و انزوا جان سپرد و آخرین نیز نخواهد بود. در گفته ها می شنویم که نیشابور آرامگاه پرویز مشکاتیان خواهد بود. خاکی که در سال 1334 در آن دیده به جهان گشود و این بار پس از پنجاه و چهار سال زندگی سراسر تلاش و خلاقیت و شکوفایی بار دیگر برای همیشه در آن خاک خواهد خفت. در کنار بزرگان شعر و ادب و ایران خیام و عطار نیشابوری. مشکاتیان آثار نانوشته و ناگفته بسیاری در سینه داشت که باید بگوش مردم ایران زمین میرسید. برخی از آثاری که تاکنون منتشر نشده است عبارتند از:

1. ققنوس برای سازهای ایرانی
2. عقاب برای ارکستر سمفونیک همراه با سازهای ایرانی در سه کاراکتر عقاب، کلاغ و راوی بر روی شعر عقاب اثر ناتل خانلری
3. تصنیف پنهان چو دل
4. مجموعه کنسرت نوا همراه با محمدرضا شجریان
5. تصانیف خراسانی در ماهور در گوشه های عراق، نهیب، محیر همراه با محمدرضا شجریان
6. کنسرت دشتی همراه با محمدرضا شجریان
7. واژه آزادی همراه با شهرام ناظری
8. تصنیف میهن ( امشب همه غمهای عالم را خبر کن )
9. گون بر روی شعر شفیعی کدکنی
10. تکنوازیهای سه تار در 11 کاست

 هر یک از این آثار به تنهایی کافی بود که نام هنرمندی مانند پرویز مشکاتیان را برای همیشه در تاریخ موسیقی ایران جاودانه کند. آثاری که هر یک از غنای ملودیک بسیار بالایی برخوردار هستند و همچنین در تلفیق شعر و موسیقی، دارای ویژگیهای خاصی می باشند. اگر که پرویز مشکاتیان را مجالی برای زیستن باقی میماند، این تمرین و ممارست با ذوق سرشار وی در ساخت و ترکیب ملودی بتدریج راه به افقهای تازه ای می برد و این ظهور، در واپسین آثار اجرا و منتشر نشده وی مانند ققنوس و عقاب مشهود است.

دریغا که عمر کوتاه پرویز مشکاتیان مجال دیگری برای نگارش آثار تازه تر باقی نگذاشت. که شاید اگر می بود و شرایط اجرا و ضبط موسیقی برای این هنرمند فراهم بود موسیقی هنری ایران به فصل دیگری از شکوفایی و تبلور هنری خویش میرسید.  دستیابی به فضاهای تازه تر و نغمه های متفاوت با آنچه در موسیقی ما مرسوم بوده است.

آثار بسیاری از پرویز مشکاتیان با تلاش وی و دیگر هنرمندان منتشر گردیده است که برخی از این آثار عبارتند از: 

1.گل آئین 18 قطعه برای سنتور

2. گل آوا 19 قطعه برای سنتور

3. بیت قطعه برای سنتور 1379

4. سل آئین 10 قطعه برای سنتور

5. مجموعه تصانیف جلد اول

6. مجموعه تصانیف جلد دوم

7. مجموعه تصانیف جلد سوم

8. مجموعه تصانیف جلد چهارم

9. بیداد دو نوازی برای سنتور

10. چکاد در چهارگاه پارتیتور برای سازهای ایرانی

11. بیداد در همایون پارتیتور برای سازهای ایرانی

12. رزم مشترک پارتیتور برای سازهای ایرانی

13. لاله بهار پارتیتور برای سازهای ایرانی

14. محبوب من وطن پارتیتور برای سازهای ایرانی

15. واژه آزادی پارتیتور برای سازهای ایرانی

16. پیروزی پارتیتور برای سازهای ایرانی

17. در کوچه باغهای ترنم مجموعه کامل پرویز مشکاتیان

18. مجموعه شعر بی واژه در هفت جلد مجموعه تکنوازیهای پرویز مشکاتیان

گذشته از نگارش این مجموعه ها نیز آثار صوتی و تصویری بسیاری از ساخته ها و اجراهای موسیقی وی بجا مانده است که این آثار با همراهی هنرمندانی چون: محمدرضا شجریان، محمدرضا لطفی، حسین علیزاده، شهرام ناظری، ایرج بسطامی، حمیدرضا نوربخش، علیرضا افتخاری و... بوده است.

حافظ اسرار الهی کس نمیداند خموش          از که می پرسی که دور روزگاران را چه شد.